تعریف : آسیب شبکیه چشم در اثر بیماری دیابت طول کشیده را رتینوپاتی دیابتی گویند .

● علل و عوامل خطرساز :

  • شبکیه داخلی ترین لایه چشم بوده که امواج نورانی را به پیام های عصبی تبدیل می کند و به سوی مغز می فرستد .
  • آسیب شبکیه باعث کاهش بینایی و کوری می شود .
  • آسیب شبکیه در اثر دیابت در کشورهای پیشرفته شایعترین علت کوری محسوب می شود .
  • سن بیمار به هنگام تشخیص بیماری دیابت و مدت زمانی که دچار بیماری است بر بوجودآمدن آسیب شبکیه و شدت آن اثر دارد .
  • هر چه طول بیماری دیابت بیشتر باشد احتمال آسیب به شبکیه بیشتر و شدت آن زیادتر می شود . ۱۰۰٪ بیماران دیابتی نوع ۱ و ۷۵٪ مبتلایان دیابت نوع ۲ بعد از ۲۰ سال از آغاز بیماری دیابت دچار آسیب شبکیه خواهند شد .
  • کنترل قند خون اثر بسیار مهمی در به تعویق انداختن آسیب شبکیه دارد .
  • کسانیکه قند خونشان را به دقت کنترل می کنند بسیار دیرتر از آنها که قندهای خون غیرطبیعی دارند دچار آسیب چشمی ناشی از دیابت می شوند .

بیماری دیابت چگونه باعث آسیب به شبکیه و کاهش بینایی و یا کوری می شود ؟

  • در اثر بیماری دیابت ، عروق آسیب می بینند . آسیب عروقی در هر جایی می تواند رخ دهد .
  • آسیب عروق در اندام ها در پدید آمدن زخم های پای افراد دیابتی شریک جرم است .
  • آسیب عروق در عضله قلب با بیماری ایسکمی قلبی و سکته های قلبی مرتبط است و آسیب عروق در شبکیه چشم مسئول تغییرات بینایی است .
  • در مراحل اولیه آسیب شبکیه در اثر دیابت ، عروق خونی شبکیه ضخیم و تنگ و پیچ خورده می شوند . همچنین از دیواره آنها پلاسما نشت می کند که باعث تاری دید می شود .
  • در مراحل پیشرفته تر بیماری ، در اثر برآورده نشدن نیازهای غذایی و اکسیژن سلول های بینایی در شبکیه رگسازی در شبکیه شروع می شود . رگ های جدید بسیار شکننده بوده ، در درون چشم خونریزی می کنند ، باعث کندگی شبکیه می شوند و در نهایت آسیب جدی به بینایی و کوری را باعث می شوند .

● علائم و نشانه ها

  • کاهش حدت بینایی و تاری دید
  • نقطه های شناور در میدان بینایی
  • بعضی مبتلایان تا هنگام عارضه دار شدن بیماری مثلاً خونریزی درون شبکیه هیچ علامت هشدار دهنده ندارند .

● درمان :

  • کنترل دیابت و پرفشاری خون تنها راههای پیشگیری از آسیب چشمی در بیماری دیابت است. البته باید توجه داشت چنین درمانی از پیشرفت آسیب به بینایی جلوگیری می کند اما جلوی آسیبهای قبلی را نمی گیرد .
  • بسیاری از مبتلایان به دیابت نیازمند درمان با لیزر خواهند شد .
  • توسط لیزر عروق نشت کننده بسته و عروق شکننده از بین برده می شوند .
  • در صورت خونریزی بدرون چشم ( درون زجاجیه ) جداشدگی شبکیه نیاز به عمل جراحی ویترکتومی خواهد بود .

● بهتر است بدانید

▪ بیماران دیابتی نیازمند معاینه سالیانه توسط چشم پزشک برای بررسی شبکیه چشم هستند . این معاینه سالیانه ، در بیماران دیابتی نوع ۱ ، ۵ سال بعد از تشخیص بیماری باید شروع شود .

● عوارض چشمی بیماری دیابت

  • تاری دید
  • گلوکوم ( آب سیاه )
  • جداشدگی شبکیه
  • کوری

● راههای دیگر برای کاهش خطر ابتلا به بیماریهای چشم ناشی از دیابت

  • سطح قند خون خود را تا حد ممکن در حد نرمال نگهدارید .
  • فشارخون خود را کنترل کنید .
  • میزان کلسترول خون خود را پایین نگهدارید .
  • سیگار نکشید .
  • وزن خود را در حد متعادل نگهدارید .
  • بطور منظم ورزش کنید.